Το σαπούνι προέρχεται από υδρόλυση που συμβαίνει σε φυσικά λίπη και έλαια, τα οποία είναι μέλη μιας κατηγορίας ενώσεων, τους εστέρες. Υδρόλυση είναι η αποσύνθεση μιας ουσίας ή η μετατροπή σε άλλη ουσία μετά από τη δράση του νερού. Όλα τα φυσικά λίπη κ έλαια είναι εστέρες με αρκετά σύνθετη μοριακή δομή.

Όταν αντιδράσει ένας εστέρας με το νερό σχηματίζει μια αλκοόλη και ένα καρβοξυλικό οξύ. Αν η υδρόλυση αυτή γίνει παρουσία βάσης (όπως NaOH) τότε παράγεται άλας του καρβοξυλικού οξέος παρά καρβοξυλικό οξύ. Η διαδικασία αυτή λέγεται σαπωνοποίηση.

R-CH2-COO-CH2-CH3 + NaOH R-CH2-COO-Na+ + HO-CH2-CH3

Εστέρας άλας αιθανόλη

Τα λίπη και τα έλαια σχηματίζονται από τη γλυκερόλη, μια τριόλη που φέρει τρία –ΟΗ. Η γλυκερόλη είναι γνωστή και ως γλυκερίνη και χρησιμοποιείται σε πολλές λοσιόν για τα χέρια και το σώμα για να μαλακώνουν το δέρμα. Κάθε –ΟΗ της γλυκερόλης αποτελεί μια λειτουργική ομάδα της αλκοόλης, έτσι κάθε ένα από αυτά μπορεί να συμμετάσχει σε ένα σχηματισμό εστέρα με ένα καρβοξυλικό οξύ. Το αποτέλεσμα είναι ένας τριεστέρας (ή αλλιώς τριγλυκερίδιο) στον οποίο τα τρία μέρη από τα οξέα μπορεί να είναι πανομοιότυπα ή να διαφέρουν το ένα από το άλλο.




lab10_tri.gif


Next.png